มีกำไรจากการดำเนินงาน · งบลงทุนไม่กินเงินสดเกินตัว · รายได้โต ≥ 3%
01 🧩 แนวคิดหลักในการคัดแยก
จำแนกชนิดบริษัทก่อน แล้วค่อยเลือกวิธี
ถ้าเอาสูตรที่วัด “อัตรากำไร” ไปใช้กับบริษัทที่ ยังขาดทุน มันจะได้ 0 ทุกช่องตลอดกาล และแยกไม่ออกเลยว่าตัวไหนกำลังดีขึ้น ตัวไหนกำลังจะหมดเงิน
โมเดลนี้จึงแบ่งบริษัทเป็น 6 ชนิดบริษัท ก่อน โดยคำนวณจากงบจริงอัตโนมัติ ไม่ใช่ให้ใครมานั่งตัดสิน แล้วแต่ละชนิดใช้ชุดตัววัดและวิธีประเมินมูลค่าของตัวเอง
มีกำไรดี แต่ FCF−SBC ต่ำกว่า Operating Margin เกิน 15 จุด เพราะทุ่ม CapEx
มีกำไรและกระแสเงินสดเป็นบวก แต่รายได้ 12 เดือนล่าสุดโตต่ำกว่า 3%
ยังขาดทุนจากการดำเนินงาน แต่รายได้โต ≥ 15% และ Gross Margin ≥ 20% ไม่ทรุด
ยังขาดทุน และการเติบโตหรืออัตรากำไรขั้นต้นยังไม่ผ่านเกณฑ์หน่วยเศรษฐกิจ
รายได้ 12 เดือนล่าสุดต่ำกว่า 50 ล้านดอลลาร์ (ยังไม่มีฐานงบให้คิดลด)
🌳 ดูแผนผังเงื่อนไขการคัดแยก (Decision Tree เต็ม)
02 💰 คะแนนสุขภาพการเงิน (40% ของคะแนนรวม)
สองชุดตัววัด สำหรับสองคำถาม
💰 บริษัทที่มีกำไรแล้ว
🏆 เต็ม 100 คะแนนถามว่า “กำไรนี้ยั่งยืนไหม”
- 💵 กระแสเงินสดอิสระหลังหักค่าหุ้นพนักงาน (FCF − SBC)25 คะแนน
- 📈 การเติบโตของรายได้ (Revenue Growth)20 คะแนน
- ⚙️ อัตรากำไรจากการดำเนินงาน (Operating Margin)20 คะแนน
- 🧭 ทิศทางอัตรากำไร (Margin Trajectory)15 คะแนน
- 🧱 อัตรากำไรขั้นต้น (Gross Margin)10 คะแนน
- 💎 ผลตอบแทนกระแสเงินสดต่อราคา (FCF Yield)10 คะแนน
🚀 บริษัทที่ยังขาดทุน
🔒 เพดาน 75 คะแนนถามว่า “จะมีกำไรไหม และจะอยู่รอดถึงตอนนั้นไหม”
- 🧱 อัตรากำไรขั้นต้น (Gross Margin)25 คะแนน
- 📈 การเติบโตของรายได้ (Revenue Growth)20 คะแนน
- 📉 ขาดทุนแคบลงไหม (Loss Narrowing)20 คะแนน
- 🧭 เทรนด์ของกำไรขั้นต้น (Gross Margin Trend)15 คะแนน
- ⏳ เงินสดพอใช้กี่ปี (Cash Runway)10 คะแนน
- 💧 หุ้นเพิ่มกี่ % ต่อปี (Share Dilution)10 คะแนน
03 🎯 ประเมินมูลค่า (35% ของคะแนนรวม)
Bear / Base / Bull มาจากไหน
ทุกสมมติฐาน ต้องเป็นฟังก์ชันของข้อมูลบริษัทนั้นเอง ถ้าต้องมานั่งเลือกตัวเลขทีละตัว มันก็ไม่ใช่ระบบ มันคือความเห็นส่วนตัวที่แต่งตัวเป็นตัวเลข
| 🧩 ชนิดบริษัท | 📐 วิธีประเมินหลัก | 🔍 อินพุตหลัก มาจากไหน |
|---|---|---|
| 💰 มีกำไรแล้ว | คิดลดกระแสเงินสด (DCF) r 10% · terminal 3% |
งบลงทุนไหลกลับสู่ ค่ากลางของบริษัทเองก่อนช่วงลงทุนหนัก · อัตรากำไรเงินสดใช้ มัธยฐาน 3 ปี + ล่าสุด · การเติบโตเริ่มจากของจริงแล้วค่อยๆ ลดลง |
| 🚀 ยังขาดทุน | เส้นทางสู่กำไร 8 ปี มองไปข้างหน้า 8 ปี |
อัตรากำไรตอนโตเต็มที่ ผูกกับกำไรขั้นต้นของตัวเอง (ห้ามเกิน) · ความน่าจะรอดคำนวณจากเงินสดที่เหลือและอัตราการเจือจาง · หารด้วยจำนวนหุ้นในอนาคตที่เจือจางแล้ว |
ส่วน 🐻 Bear กับ 🐂 Bull ไม่ได้เดาแยก แต่เป็น ตัวคูณคงที่ชุดเดียวใช้กับทุกหุ้น — ฝั่งมีกำไรปรับการเติบโตกับงบลงทุน ฝั่ง ยังขาดทุน ปรับการเติบโต อัตรากำไรปลายทาง และความน่าจะรอด
04 🛡️ กับดักที่โมเดลต้องกัน
เรื่องที่เจอจริงตอนสร้าง
| 🪤 กับดักงบการเงิน | ⚠️ เกิดอะไรขึ้นถ้าไม่กัน | 🛡️ โมเดลนี้กันยังไง |
|---|---|---|
| 🎢 หุ้นวัฏจักร | เอาอัตรากำไรของ 12 เดือนล่าสุดไปต่ออีก 10 ปีบวกตลอดกาล หัวกระดานเลยกลายเป็นโรงกลั่นทั้งแถบ — ตัวหนึ่งขาดทุนสองปีเต็มล่าสุด แต่ 12 เดือนล่าสุดเพิ่งเด้ง เครื่องเอาการเด้งนั้นไปคูณตลอดกาล | ใช้ มัธยฐาน 3 ปี + ล่าสุด ตัดปีที่โดดออกได้ทั้งขาขึ้นขาลง แต่ยังไม่ลงโทษบริษัทที่ดีขึ้นจริง |
| 🏷️ แท็กงบที่บริษัทเลิกใช้ | บริษัทหนึ่งเปลี่ยนวิธีติดแท็กรายได้ตั้งแต่ปี 2022 ถ้าหยิบแท็กแรกที่มีข้อมูล จะได้งบเก่า 4 ปีมาให้คะแนนในปี 2026 | เลือก แท็กที่งวดใหม่ที่สุดเสมอ ไม่ใช่แท็กแรกที่เจอ |
| 🌍 หุ้นต่างประเทศ (ADR) | จำนวนหุ้นในงบเป็นหุ้นสามัญ แต่ราคาที่ซื้อขายเป็นต่อ ADS และอัตราส่วนไม่มีระบุไว้ที่ไหนเลย ตัวหนึ่งออกมา 9 ดอลลาร์ต่อหุ้น ทั้งที่ราคาจริงหลักร้อย | ปฏิเสธการให้มูลค่าต่อหุ้น ทั้งหมด จนกว่าจะใส่อัตราส่วนเอง |
| 🫧 การเจือจางจากการควบรวม | บริษัทที่เข้าตลาดผ่าน SPAC มีจำนวนหุ้นกระโดดจาก 75 ล้านเป็น 466 ล้านในสองปี คิดค่าเฉลี่ยทั้งประวัติจะได้ 47%/ปี ทั้งที่ของจริงตอนนี้ 4.4% | คิดเฉพาะ 3 ปีล่าสุด ก้าวข้ามการเปลี่ยนโครงสร้างตอนเข้าตลาด |
| 🧪 บริษัทที่ยังแทบไม่มีรายได้ | รายได้ปัดเศษเป็นศูนย์ แต่ยังคำนวณอัตรากำไรออกมาได้ 33% ซึ่งเป็นเศษของการหาร ไม่ใช่อัตรากำไร | รายได้ต่ำกว่า 50 ล้านดอลลาร์ ไม่ให้คะแนนและไม่ประเมิน |
05 🔬 ตัวอย่างจริง
สองชนิด สองวิธี (META vs RKLB)
META
💰 มีกำไรชัดเจน แต่งบลงทุน AI Data Center กำลังกินเงินสดที่ธุรกิจหามาได้เกือบหมด
-
📈 รายได้โต (Revenue Growth)🟢 ยังเร่งตัวแรง+27.7%
-
⚙️ อัตรากำไรดำเนินงาน (Operating Margin)🟢 สูงมาก38.1%
-
💵 กระแสเงินสดหลังหักค่าหุ้น (FCF − SBC)🟡 เหลือน้อยกว่าที่คิดเพราะทุ่มงบ CapEx5.6%
-
🧭 ทิศทางอัตรากำไร (Margin Trajectory)🔴 ไตรมาสล่าสุดต่ำกว่างบปี−10.6 จุด
-
🏗️ งบลงทุนต่อรายได้ (CapEx / Revenue)📐 ค่ากลางก่อนลงทุนหนักคือ 23.8%40.5%
RKLB
🚀 ยังขาดทุน แต่กำไรขั้นต้นเป็นบวกและกำลังขยาย แปลว่า หน่วยเศรษฐกิจทำงานแล้ว
-
📈 รายได้โต (Revenue Growth)🟢 ตลาดรับของจริง+52.5%
-
🧱 อัตรากำไรขั้นต้น (Gross Margin)🟢 ขายยิ่งมากยิ่งได้กำไรขั้นต้น37.3%
-
⚙️ อัตรากำไรดำเนินงาน (Operating Margin)🟡 ยังขาดทุน แต่แคบลงเรื่อยๆ−29.1%
-
⏳ เงินสดพอใช้ (Cash Runway)🟢 ไม่ได้ถูกบีบให้รีบหาเงินเพิ่ม5.3 ปี
-
💧 หุ้นเพิ่มต่อปี (Share Dilution)🟢 ไม่ได้พิมพ์หุ้นหนักอย่างที่กลัว+4.4%
06 📊 อ่านชีตยังไงให้ไม่หลง
สามช่องที่คนอ่านผิดกันบ่อยที่สุด
💎 1. ช่อง “มูลค่า” ไม่ใช่คะแนนความดีของบริษัท (50 = ราคาเท่ามูลค่าพอดี)
ช่องคะแนนอื่นอ่านตรงไปตรงมา ยิ่งสูงยิ่งดี แต่ช่องมูลค่าเป็นไม้บรรทัดคนละอัน 50 คือจุดที่มูลค่าตามโมเดล (Base) เท่ากับราคาตลาดพอดี ไม่ใช่ “สอบผ่านเฉียดฉิว” · ทุกครั้งที่ Base สูงกว่าราคาเป็น 2 เท่า คะแนนเพิ่ม 50 · ถ้าความเชื่อมั่นของโมเดลต่ำ ส่วนที่เกิน 50 จะถูกหักลง
ช่วงห่างระหว่างขั้นไม่เท่ากันเพราะเป็น สเกลลอการิทึม (Log Scale) ตั้งใจให้เป็นแบบนั้น เพราะสเกลเส้นตรงจะยัดหุ้นที่ถูกกว่ามูลค่า 2 เท่าขึ้นไปทั้งหมดไว้ที่ 100 เหมือนกันหมด แล้วช่องนี้ก็เรียงลำดับอะไรไม่ได้เลย
🎯 2. ช่อง “เชื่อมูลค่านี้ได้แค่ไหน” เป็นคะแนนที่ระบบให้ตัวมันเอง
ไม่ใช่คะแนนของบริษัท แต่เป็นการบอกว่า ระบบมั่นใจกับกรอบมูลค่าที่ตัวเองเพิ่งคำนวณแค่ไหน และมันหักคะแนนตัวเองเมื่อเจอสิ่งเหล่านี้
| 🔍 เจออะไรในงบ | หักความมั่นใจ | 💡 ทำไมถึงต้องหัก |
|---|---|---|
| 🏦 เป็นธุรกิจที่ถือเงินของลูกค้า | −45 | เงินสดที่ไหลผ่านงบไม่ใช่ของผู้ถือหุ้น เอามาคิดลดเป็นมูลค่าไม่ได้ |
| ⚠️ ยังขาดทุนและยังพิสูจน์ไม่ได้ | −35 | ต้องเดาว่ากำไรจะมาเมื่อไหร่ ซึ่งเป็นการเดาล้วนๆ |
| ⚡ ยังขาดทุนแต่ขยายตัว | −30 | หน่วยเศรษฐกิจเริ่มเวิร์ก แต่กำไรยังไม่เกิดจริง |
| 🐢 โตช้าแล้ว | −15 | มูลค่าขึ้นกับสมมติฐานปลายทางมากกว่าการเติบโต |
| 📅 ไม่มีงบรายไตรมาส | −15 | ตัวเลข 12 เดือนล่าสุดสร้างไม่ได้ ต้องใช้งบปีซึ่งมองไม่เห็นการเลี้ยว |
| 📄 มีรายการที่ต้องเปิด 8-K อ่านก่อน | −8 | รายการครั้งเดียวไม่มีแท็กมาตรฐาน เครื่องแยกเองไม่ได้ |
| 🎢 กำไรแกว่งตามวัฏจักร | −5 | ตัวเลขล่าสุดอาจเป็นยอดของรอบ ไม่ใช่ระดับปกติ |
🗂️ 3. ช่อง “ชนิดบริษัท” บอกว่ามันใช้กติกาชุดไหนกับตัวนี้
ในชีตเขียนเป็นภาษาไทย ส่วนในหน้านี้กับในโค้ดใช้ชื่ออังกฤษ เป็นกลุ่มเดียวกัน
| 🏷️ ชื่อในชีต | 💻 รหัสในโมเดล | 📐 ประเมินมูลค่ายังไง |
|---|---|---|
| 🚀 กำไรโตต่อเนื่อง | COMPOUNDER | คิดลดกระแสเงินสดอิสระตรงๆ |
| 🏗️ กำไรดีแต่ลงทุนหนัก | HEAVY_INVESTOR | ดูกำไรจากการดำเนินงานเป็นหลัก เพราะงบลงทุนกินเงินสดอยู่ |
| 🛡️ โตช้า/อิ่มตัว | MATURE | เน้นความสม่ำเสมอมากกว่าการเติบโต |
| ⚡ ยังขาดทุน แต่ขยายตัว | PRE_PROFIT_SCALING | คิดเส้นทางสู่กำไร 8–10 ปี พร้อมหัก Dilution |
| ⚠️ ขาดทุนและยังไม่พิสูจน์ | PRE_PROFIT_STRUGGLING | เหมือนข้างบนแต่ฉากทัศน์แคบกว่า ยังไม่ได้สิทธิ์ให้เชื่อด้านบวก |
| 🧪 ยังแทบไม่มีรายได้ | PRE_REVENUE | ไม่ประเมิน ยังไม่มีอะไรให้คิดลด |
| ❓ ข้อมูลไม่พอ | INSUFFICIENT | งบไม่ครบพอจะจัดกลุ่ม |
07 🚧 ช่องว่างในตาราง
ทำไมหุ้นเกือบครึ่งไม่มีตัวเลขมูลค่า
จากหุ้นที่ระบบดูอยู่ 162 ตัว มีมูลค่าออกมาแค่ 91 ตัว ที่เหลือระบบ ปฏิเสธที่จะให้ตัวเลข ซึ่งไม่เหมือนกับ “ยังไม่ได้ทำ”
| 🛑 ปฏิเสธเพราะ | จำนวนหุ้น | 🔧 แก้ได้ไหม |
|---|---|---|
| 🌍 ยื่นงบแบบบริษัทต่างชาติ จึงไม่มีงบรายไตรมาส | 22 | ไม่ได้ ข้อมูลไม่มีอยู่จริง |
| 📄 ตัวเลขมีรายการที่ต้องเปิด 8-K อ่านก่อน | 14 | ได้ ติดธงให้คนอ่าน ไม่ใช่ประเมินไม่ได้ |
| 🎢 กระแสเงินสดแกว่งแรงตามวัฏจักร | 7 | ได้ ต้องเลือกฐานที่ไม่ใช่ยอดของรอบ |
| ⚖️ กำไรจากการดำเนินงานห่างจากกระแสเงินสดเกิน 20 จุด | 5 | ได้ ต้องเช็กว่าเป็นรายการครั้งเดียวหรือเปล่า |
| 🛑 ฉากแย่ที่สุดออกมาติดลบ หรือมูลค่าห่างราคาเกิน 10 เท่า | 6 | ไม่ต้องแก้ ประตูทำงานถูกแล้ว |
| 🔭 มูลค่าเกิน 65% มาจากการเดาอนาคตหลังปีที่ 10 | 3 | ไม่ต้องแก้ ตัวเลขแบบนั้นไม่ควรเชื่อ |
| 🧪 ยังแทบไม่มีรายได้ หรืองบไม่ครบ | ~14 | รอจนมีงบพอ |
08 ⚠️ ขอบเขตการใช้งาน
สิ่งที่โมเดลนี้ไม่ใช่
- ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน — เป็นบันทึกวิธีคิดของผมเอง เผยแพร่ไว้เพื่อให้ตรวจสอบได้ ไม่ใช่เพื่อให้ใครทำตาม
- มูลค่าปลายทางกินสัดส่วนเกิน 60% ของทุกโมเดล — แปลว่าส่วนใหญ่ของตัวเลขคือการประมาณการณ์หลังปีที่ 10 ไม่ใช่การคำนวณ 10 ปีข้างหน้า ผมจึงแสดงสัดส่วนนี้ทุกครั้ง
- ถ้าช่วง Bear ถึง Bull กว้างเกิน 3 เท่า แปลว่าโมเดลแยกไม่ออก — ค่ากลางตัวเดียวในสถานการณ์แบบนั้นไม่ควรถูกอ่านเป็นคำตอบ
- เป็นตัวคัดกรอง ไม่ใช่ตัวตัดสิน — ค่าที่เชื่อได้ที่สุดคือ ชนิดบริษัท กับตัวเลข “ราคาวันนี้กำลังคิดว่า” เพราะทั้งสองอย่างเป็นข้อเท็จจริงกับพีชคณิต ส่วนมูลค่าเป้าหมายเป็นการประมาณการณ์
- โมเดลที่ทำมือทับเครื่องเสมอ — หุ้นที่ผมนั่งทำโมเดลเองจะใช้ตัวเลขของผม เครื่องมีหน้าที่เติมช่องว่างที่เหลือ ไม่ใช่มาตัดสินแทน
สำรวจต่อในโลกการเงินของออดี้
เข้าใจวิธีคิดของโมเดลแล้ว กดเปิดหน้าตารางจัดอันดับหุ้นสด (Stock Radar) เพื่อดูคะแนนและแผนที่ราคา 2 ชั้นของจริงได้เลย
⚡ ตารางจัดอันดับหุ้นบนหน้าเว็บนี้ดึงข้อมูลตรงจากโมเดล Stock Radar และคำนวณเทียบราคาตลาดสดอัตโนมัติ